Zeka Sorularının Türleri

Zekâ sorularının ilk olarak belli bir çözüm yöntemi yoktur. Bu sorular, incelenmesi sonucunda kesin bir cevaba ulaşılan sorulardır. Zekâ soruları genellikle tek kişi ile oynanır ve soruyu üreten kişinin aradığı çözüm yolunun bulunması beklenir. Bu soruların çözümünde mantık olarak tek bir çözüm yöntemi bulunmayabilir. Fakat bir uzman tarafından hazırlanan zekâ sorusunun tek bir çözüm yolunu barındırması beklenir. Bu kalitede hazırlanmış soruların ise belli bir pratiği vardır.

Zekâ Soruları Nelerdir?

Kültürden kültüre aktarılan birçok zeka oyunu aslında bu kategoride bulunmaktadır. Bunlara birkaç örnek vermek gerekirse; yalancı ve doğrucu bekçiler, sözcük gruplama, farklı özelliği bulma gibi örnekler sayılabilir. Bu soruların kesin bir çözüm aşaması olamadığı gibi bilişsel bir zekaya da ihtiyaç vardır. Bu sorulardan bazıları sınırları çizilmiş hamleler ile sonuca ulaşmayı hedefler. Bireye verilen birkaç bilgi ile sonucu bulması hedeflenir. Böylece az bilgi ile zihinsel bir süreci de tamamlamış olur. Zeka soruları bireyin çok yönlü kategoriler oluşturmasını da sağlar. Bireyin zaman yönetimini kontrol etmesini, yaşamının her alanında karşılaşacağını problemlere farklı ve yaratıcı çözümler bulmasını sağlar. Kısaca birey hem öğrenir hem de zihinsel sürecini inşa etme fırsatı bulur. Zekâ soruları beynin her iki lobunun çalışmasına zemin hazırlar. Kalıcı öğrenmeyi sağlar.

Zeka Sorularının Çeşitleri 

Zekâ sorularının çeşitlerine baktığımızda sözel muhakemeyi geliştiren, bilişsel süreçleri destekleyen, zihinsel yapıyı onaran bir işlevi olduğu görülmektedir. Şimdi belirgin zekâ soruları türlerine birlikte göz atalım.

Örüntü: Bireye birkaç sayıdan oluşan bir sayı dizisi verilir. Bu sayı dizisi bir örüntüden oluşur. Sayı dizisinin bazı kısımlarına soru işareti veya boşluklar konur. Verilen sayılardan hareketle örüntü keşfedilir ve boşluklara gelmesi gereken sayılar belirlenir. Örüntüler sadece sayılardan oluşmaz. Şekil, desen ve/veya resim de kullanılabilir.

Farklı Özelliği Bulma: Bireye aralarında ilişki bulunan bir sayı dizisi verilir. Bu sayı dizisinin farklı yönü bulunmaya çalışılır. Örneğin 1'den 100' e kadar verilen bir sayıda asal sayıları bulma gibi. Farklı özellik sadece sayılardan oluşmaz ayrıca harflerden de oluşabilir.

Sözcük Gruplama: Bireye 12 sözcükten oluşan bir liste verilir. Birey, bu listeyi her biri dört sözcük içeren üç gruba ayırır. Her grupta bulunan sözcüklerin kendi aralarında bir ilişkisi, benzer yönü vardır. Bu benzer yönleri belirlemek oyunun amacını ortaya koyar.

Dijital Zeka Soruları: Teknolojini hayatın her alanında kendini göstermesinden dolayı artık zeka soruları da dijital bir hale gelmeye başladı. Bu aşamada 5,5 Milyondan fazla kullanıcı tarafından kullanılan MentalUP, en güvenilir ve faydalı uygulamalardan biri olarak göze çarpıyor.

Pedagojik ürün sertifikalı MentalUP’ı şimdi deneyin.

Sözcük Gruplama: Burada bireye 12 sözcükten oluşan bir kelime listesi verilir. Bu kelime listesinden birbiriyle bağlantılı ve ilişkili kelimeleri üç adet dörderli sözcük grubu oluşması istenir.

Toplar ve Terazi:  Bireye görünümleri aynı, gramları farklı toplar verilir. Bu toplardan bir tanesi farklı ağırlıktadır. Toplar ile terazi arasında ilişki kurularak ağırlıkları hakkında yorum yapmaları istenir.

Yalancı ve Doğrucu Bekçiler: Bu soru kurgusunda bireyin zihinsel ve içgüdüsel öğrenmesi ölçülür. İki bekçi figürü oluşturulur ve bu bekçilerden biri doğru biri de yalan söylemektedir. Sorulan soruların doğruluğu bekçilere sorularak bulunmaya çalışır. Bireyin doğru cevabı zihinsel süreçleri düşünerek vermesi beklenir.

Yukarıda örnekleri verilen zekâ soruları bireyin çok yönlü düşünmesini sağladığı gibi zihinsel şemasında da farklı kategorilerin gelişimine merdiven olur. Çok yönlü düşünmeyi sağlar ve hayata daha farklı pencerelerden bakılmasını sağlar.  Zekâ sorularının yapısına bakıldığında her yaş dönemindeki bireylere hitap ettiği görülür. Ancak, bu soruların zorluk dereceleri farklılık gösterir. Bu soruların hazırlanmasında malzeme yapısı da çok az çeşitlilik gösterir. Birçoğu kalem ve kâğıtla hazırlanabilen sorulardır. Bu sorular ayrıca öğretmenlerin; ilkokul dönemindeki öğrencilerin bilişsel yapılarına uygun ders içeriğini zenginleştirmelerine katkı sağlar.

- KPSS Cafe, Eğitim bölümünde yayınlandı
https://www.kpsscafe.com.tr/haber/5503183/zeka-sorularinin-turleri