ŞEKERSİZ ŞEKER HASTALIĞINA DİKKAT!

Halk arasında şekersiz şeker hastalığı olarak bilinen “diabetes insipidus” tıpkı diyabet hastalığı gibi çok su içme ve çok idrara çıkma şeklinde belirti veriyor. Ancak diyabetten farklı olarak kan şekeri seviyesiyle ilgisi bulunmuyor. Nadir görülen bir hastalık olsa da, erken yaşlarda daha sık görüldüğü için çocuklara dikkat edilmesi gerekiyor. Memorial Şişli Hastanesi Endokrinoloji Bölümü'nden Uz. Dr. Yavuz Yalçın, şekersiz şeker hastalığı ve belirtileri hakkında bilgi verdi.

Sağlık 18.07.2019, 08:45
ŞEKERSİZ ŞEKER HASTALIĞINA DİKKAT!

Çocuğunuz sık sık idrar kaçırıyorsa uzmana danışın

Şekersiz şeker hastalığı 3 tipte görülmektedir. En yaygın görülen “santral diabetes insipidus” adı verilen tipte beyindeki hipofiz bezinden salgılanan ve suyun böbreklerde tutulmasında görev alan antidiüretik hormonda (ADH) eksiklik varsa şekersiz şeker hastalığı görülmektedir. İkinci tip şekersiz şeker hastalığı böbrek kaynaklı olmaktadır. ADH hormonu hipofiz bezinde üretilir fakat böbrekte etki gösteremez. Üçüncü tip şekersiz şeker hastalığı ise gebelerde görülmektedir. Genellikle gebeliğin son 3 ayında yaşanabilmektedir. Plasentada üretilen bir enzim ADH hormonunun parçalanmasına neden olarak geçici şekersiz şeker hastalığına sebep olmaktadır. Büyük oranda hamileliğin sona ermesiyle şekersiz şeker hastalığı da iyileşmektedir. Şekersiz şeker hastalığı bazen hastada hiçbir sorun olmamasına rağmen çok sık su içme dolayısıyla çok sık idrara çıkma belirtileri olan psikojenik polidipsi adı verilen hastalıkla karıştırılabilmektedir. Günde 4-5 litrenin üzerinde su içilirse böbrek fazla suyu atmak için idrara çıkacaktır. Problem çok su içmekten kaynaklanır ve psikolojik temellidir. Hipofiz kaynaklı şekersiz şeker hastaları geceleri çok idrara çıkarlar. Psikojenik olanlar ise geceleri idrara çıkmazlar. Ayrıca aşırı soğuk ya da buzlu su, susama merkezini daha iyi kontrol altına aldığı için hipofiz kaynaklı şekersiz şeker hastaları, soğuk ve buzlu su içmek ister. Hipofiz kaynaklı şekersiz şeker, en sık çocuklarda ve genç erişkinlerde görülmektedir. Bu nedenle ailelerin; çocuk çok susuyorsa, çok sık idrar yapıyorsa, gece idrar kaçırıyorsa, kilo kaybı ve gelişme geriliği varsa mutlaka uzmana başvurmaları gerekmektedir.

Günde 3 litrenin üzerinde idrar çıkaranlar dikkat!

Şekersiz şeker tanısı konması için yetişkinlerde günde en az 3 litre idrar çıkışı görülmelidir. Bu miktar bazı hastalarda 20 litreye kadar çıkabilmektedir. Yüksek derecelerdeki su kaybı neticesinde vücudun susama merkezi devreye girmekte fakat ne kadar su alınırsa alınsın böbrek suyu tutamadığı için aynı oranda idrar çıkışı olmaktadır. Hastada 3-4 litre civarında idrar çıkışı olduğunda aynı oranda su alarak dengelenebilmektedir. Ancak idrar çıkışı yüksek olduğunda hasta kaybettiği sıvıyı geri alamaz ve buna bağlı olarak tansiyon düşüklüğü, halsizlik, yorgunluk, vücutta sodyum değerlerinin düşüşü ile baş dönmesi, komaya varan, ölüme sebebiyet veren durumlara yol açabilmektedir.

Aşırı idrar; beyin tümörü, tüberküloz, kanser gibi hastalıkların da belirtisi olabilir

Granülomatöz hastalıklar denilen tüberküloz, sarkoidoz gibi rahatsızlıklar hipofizdeki ADH hormonu üretimini engelleyebilmektedir. Bazı beyin tümörleri de bu bölgede oluşarak ADH’yi etkileyebilir ya da akciğer, meme gibi kanserler yayılım göstererek bu merkezde problem oluşturabilir. Bu hastalıklar ADH hormonunun üretilmemesine ya da az üretilmesine neden olarak aşırı idrara sebep olmaktadır. Dolayısıyla aşırı idrar şikayetlerinde hipofiz kaynaklı şekersiz şeker hastalığından şüphelenildiğinde hastaya MR çekilerek o bölgede tümör, tüberküloz, sarkoidoz gibi hastalıklar olup olmadığına bakılmaktadır.

Doğru tanı ve tedavi yaklaşımları ile kısa sürede normal yaşantıya dönülebiliyor

Şekersiz şeker tanısı için 24 saatlik idrar miktarına bakılmaktadır. Normal sağlıklı bir erişkin günde ortalama 1,5-2 litre civarında idrar çıkarmaktadır. Erişkinlerde idrar miktarı 3 litrenin üzerindeyse şekersiz şekerden şüphelenilmektedir. Bu hastalarda idrarı konsantre etme yeteneği bozulduğu için açık renkli su gibi idrar çıkmaktadır. Kan ve idrar testlerine bakılıp şekersiz şeker hastalığından şüphelendikten sonra ikinci aşamada hastaya susuzluk testi uygulanmaktadır. Bu hastalar su almasa da idrar çıkarmaya devam eder. Sonuçta vücut sıvı kaybına uğrar. Kilo kaybı, tansiyon düşüklüğü olur. Bu süreçte hastanın kilosuna, tansiyonuna, kan ve idrarına bakılmaktadır. Bütün bunlar yaşanıyorsa hastaya diabetes insipidus tanısı konulur ve eksik olan ADH hormonu dilaltı tabletler ya da sprey olarak verilir. İlaçlar 30 dakika içerisinde etkisini göstermeye başlar. Hastanın değerlerine göre ilacın dozu ayarlanır. İlaç tedavisiyle hasta normal yaşantısına kısa sürede geri dönmektedir.

Yorumlar (0)
Yeni Nesil E Ticaret Çözümleri için OmniTicaret!
sisli
Günün Anketi Tümü
2019/2 KPSS Tercihinde Bulunacak mısınız?
2019/2 KPSS Tercihinde Bulunacak mısınız?
Namaz Vakti 16 Aralık 2019
İmsak 06:26
Güneş 07:57
Öğle 12:49
İkindi 15:11
Akşam 17:32
Yatsı 18:57
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 15 33
2. Beşiktaş 15 27
3. Trabzonspor 14 26
4. Başakşehir 14 26
5. Fenerbahçe 15 25
6. Galatasaray 15 24
7. Malatyaspor 15 23
8. Alanyaspor 15 23
9. Göztepe 15 20
10. Gaziantep FK 15 20
11. Denizlispor 14 18
12. Gençlerbirliği 15 17
13. Çaykur Rizespor 15 17
14. Kasımpaşa 15 15
15. Konyaspor 14 14
16. Antalyaspor 15 13
17. Kayserispor 15 10
18. Ankaragücü 15 10
Takımlar O P
1. Hatayspor 15 33
2. Erzurum BB 15 27
3. Akhisar Bld.Spor 15 26
4. Ümraniye 15 25
5. Menemen Belediyespor 15 25
6. Bursaspor 15 24
7. Fatih Karagümrük 15 23
8. Keçiörengücü 15 22
9. Balıkesirspor 15 20
10. Altay 15 20
11. Giresunspor 15 19
12. İstanbulspor 15 18
13. Adana Demirspor 15 18
14. Altınordu 15 14
15. Osmanlıspor 15 11
16. Boluspor 15 11
17. Adanaspor 15 9
18. Eskişehirspor 15 5
Takımlar O P
1. Liverpool 17 49
2. Leicester City 17 39
3. Man City 17 35
4. Chelsea 17 29
5. Tottenham 17 26
6. M. United 17 25
7. Sheffield United 17 25
8. Wolverhampton 17 24
9. Arsenal 17 22
10. Crystal Palace 16 22
11. Newcastle 17 22
12. Burnley 17 21
13. Brighton 16 19
14. Bournemouth 17 19
15. West Ham 17 19
16. Everton 17 18
17. Aston Villa 17 15
18. Southampton 17 15
19. Norwich City 17 12
20. Watford 17 9
Takımlar O P
1. Barcelona 16 35
2. Real Madrid 16 35
3. Sevilla 17 31
4. Getafe 17 30
5. Atletico Madrid 17 29
6. Real Sociedad 17 28
7. Athletic Bilbao 17 27
8. Valencia 17 27
9. Granada 17 24
10. Osasuna 17 23
11. Levante 17 23
12. Real Betis 17 23
13. Villarreal 17 22
14. Deportivo Alaves 17 19
15. Real Valladolid 17 19
16. Eibar 17 16
17. Mallorca 17 15
18. Celta de Vigo 17 14
19. Leganés 17 10
20. Espanyol 17 10
Yeni Sayımız
Günün Karikatürü Tümü