​Yası dolu dolu yaşamak travmadan koruyor!

Yakınların kaybı, kaza, deprem ve savaş gibi aniden gelişen bir olaydan sonra ortaya çıkan Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) kişinin hayatını olumsuz etkiliyor. Travmatik süreci en sağlıklı hale getiren sürecin yas süreci olduğunu kaydeden uzmanlar, bu dönemin en sağlıklı şekilde yaşanması gerektiğini vurguluyor. Uzmanlar, “Yası dolu dolu yaşamak, bu olayın TSSB’ye dönmeden yaşantılanmasına yardımcı olacaktır” dedi. Uzmanlar korku ve kaygının yüksek düzeyde olduğu durumlarda olayı paylaşmanın önemine işaret ederek toplumumuzda erkeklerin daha fazla TSSB belirtisi gösterdiğine dikkat çekiyor.

Hayat - Yaşam 19.11.2019, 10:34
​Yası dolu dolu yaşamak travmadan koruyor!

Üsküdar Üniversitesi NP Etiler Tıp Merkezi Uzman Klinik Psikolog Serkan Elçi, deprem, savaş, yakın kaybı gibi durumlardan sonra yaşanan Travma Sonrası Stres Bozukluğunun kişinin yaşamını önemli derecede etkilediğini belirterek erken müdahalenin önemine işaret etti.

Uzman Klinik Psikolog Serkan Elçi, “Aniden gelişen bir olaydan sonra hayatı aynı şekilde sürdüremiyoruz. Travmatik denilen yaşantıda, kişi gerçek bir ölüm ya da ölüm tehdidi, ağır bir yaralanma ya da kendisinin veya başkalarının fizik bütünlüğüne bir tehdit yaşamış, böyle bir olaya tanık olmuş ya da böyle bir olayla karşı karşıya gelmiştir. Kişinin tepkileri arasında aşırı korku, çaresizlik ya da dehşete düşme görülebilir” dedi.

1 aydan fazla süre ile bunlar yaşanıyorsa dikkat

Bu travmatik yaşantının Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) olarak adlandırılması için 1 aydan fazla süre ile aşağıdaki durumların yaşanması gerektiğini kaydeden Uzman Klinik Psikolog Serkan Elçi, bunları şöyle sıraladı:

  • Olaya dair olan korkunun, kaygının, kabusların benzer şiddetle devam etmesi,
  • Olay anına geri dönüşlerin (flashback) yaşanması,
  • Depresif belirtilerde olduğu gibi, aşırı mutsuzluk, keyifsizlik, uyku ve iştah düzeninde bozulmaların meydana gelmesi,
  • Azalmış konsantrasyon ve dikkat dağınıklıklarının yaşanmasıyla TSSB’nin varlığından söz edilebilir.

Travma sonrası süreçte 5 önemli adım yaşanıyor

Pekçok insanın kayba karşı klasik tepkileri gösterdiğini, yasın travmatik kayba verilen normal bir tepki olarak değerlendirildiğini ve 5 ana adımda bu sürecin ele alındığını kaydeden Serkan Elçi, bu adımları şöyle sıraladı:

İnkar:Travmatik yaşantıdan sonra insanlar yaşanılanı inkar etmektir. Bu gerçek olamaz.

KPSSCAFE.COM.TR | ANKARA

Öfke: Bunu nasıl yapar? Bu benim başıma nasıl gelir? Gibi sorular insanların zihninde canlanabilmektedir.

Pazarlık: İnancıyla, hayatla, etrafla ‘Bundan sonra böyle yapmayacağım yeter ki gitmesin’ ‘Çocuğum doğsun, dede olsun’ ondan sonra gibi düşünce akışının görülmesi muhtemeldir.

Depresyon/Çöküş: Hissettiklerimizin kaynağını anlama, fark etmeye başladığımız dönemdir.Bu dönemde iştah kesilmesi, uyku düzensizlikleri, zihin bulanıklığı, ağlamaklı olma, kendini ihmal etme vb. depresif belirtilerin yaşanması yaygındır.

Kabul: Zihinsel olarak: Öncelikle zihinsel kabul gerçekleşir ve ne olduğunu anlama, anlamlandırma, kavramanın yaşandığı dönemdir.

Duygusal olarak: Zihinsel kabulun ardından ne hissettiğini anlama, anlamlandırma ve bu duyguları kabullenme ile kendini gösterir.

Belirtilen bu sürecin yaşanmasının normal bir travmatik yaşantının gidişatını gösterdiğini kaydeden Serkan Elçi, “Bu yaşantıların birinde takılmak ve ilerleyememek, hayatın içerisinde radikal diyebileceğimiz değişimler yapmak (boşanmak, ani kararla evlenmek, beklenmedik şekilde iş değiştirmek, madde kullanımların başlamış olması)risk faktörü altında olduğumuzu da göstermektedir” dedi.

Yas süreci yaşanmalıdır

Travmatik süreci en sağlıklı hale getiren sürecin yas süreci olduğunu kaydeden Serkan Elçi, bu dönemin en sağlıklı şekilde yaşanmasının önemine işaret ederek “Yası dolu dolu yaşamak, bu olayın TSSB’ye dönmeden yaşantılanmasına yardımcı olacaktır. Çünkü her travmatik olay her zaman travmaya neden olmaz. Bu yüzden de yas sürecinin sağlıklı yaşanmasını bekleriz. Yas süreci bireysel olduğu kadar kültürel süreçleri de içinde barındırır. Bulunulan kültürün inanç sistemleri, kişilerin de travmatik yaşantıyı yaşantılamalarını da değiştirecektir” dedi.

Yasta kültürel farklılıklar gösteriliyor

Yas sürecinin kültürel olarak farklı şekillerde geçirildiğini belirten Serkan Elçi, “Kültürel olarak değerlendirdiğimizde Akdeniz bölgesindeki ülkeler ile bizim ülkemizin yas tutma şekli birbirine çok benzerdir; Yunan, Türk, İtalyanlar siyahlara bürünüp dokunulmaz hale gelmek isterler. Kendi ülkemiz içindeki coğrafik bölgelerde bile farklı yaşandığını bireysel olarak da gözlemledim. Van depremi ardından Van’a destek ekibi olarak gittiğimde, çadır ziyaretleri esnasında size ikram edilen çayları reddediyor olmanın onlara saygı duymadığım olarak düşünüleceğini öğrendim ve her çadırda çay içmek durumunda kaldım” dedi.

Erkekler daha çok travmatize oluyor!

Uzman Klinik Psikolog Serkan Elçi, “Sağlıklı bir yas süreci, travma sonrası stres bozukluğunun olmasına yardımcı olacaktır. Bir kayıp yoksa yani yas yaşanacak bir durum yok fakat korku, kaygının yüksek düzeyde olduğu durumlarda ise yaşanılan olayı paylaşmak, konuşmak, duyguları ifade etmek çok önemlidir. Bizim toplumda erkeklerin daha fazla TSSB belirtilerini göstermesinin temel nedeni de duygu ifadelerinin kısıtlı veya yanlış çıkıyor olmasıdır. Temel toplumsal mitlerimizden biri olan ‘erkekler ağlamaz, erkek adam korkmaz’ kalıpları, hissettikleri üzüntüyü, korkuyu açığa çıkarmaya engel olmaktadır” uyarısında bulundu.

EMDR Terapisi uygulanıyor

Travma Sonrası Stres Bozukluğuna yönelik önleyici ve düzenleyici tedavinin ele alınması gerektiğini kaydeden Serkan Elçi, “Travmaya dair en yaygın kullanılan terapi tekniği EMDR Terapisidir. Türkçe karşılığı ‘Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşlemleme’ olan EMDR Terapisi travmatik olarak adlandırılan anıya dair kişide varolan olumsuz kalıp düşüncelerin değişimine ve var olan o düşünceyi yeniden işlemlememize yardımcı olan bir tekniktir. Dünya Sağlık Örgütü tarafından da en etkin travma tedavisi olarak da kabul edilmiştir. EMDR’nin yanı sıra Bilişsel Davranışçı Terapi ve Şema Terapi de Travma sonrası stress bozukluğunda kullanılan diğer terapi teknikleridir. Terapinin yeterli gelmesi için belirli bir süre boyunca sürecin devam etmesi gerekir. Fakat bu süreç devam ederken hayatta malum devam etmektedir. Daha hızlı bir sonuç almak için ilaç tedavisi ile birlikte psikoterapi alıyor olmak toparlamanın daha hızlanmasına yardımcı olacaktır. Son olarak 99 depreminin ardından göçük altından saatler sonar çıkarılan ikiz kardeşlerin bakış açısı psikolojik sağlamlılığın net bir örneği olarak vermek isterim. İkizlerden birisi kurtarma ekibinin açtığı ışıkla gelen havayı ‘ölümün soğuk nefesini hissettim’ derken diğeri, ‘temiz havayı ciğerimde hissettim’ diyerek adlandırmıştır. Işin daha garip tarafı ölümün nefesi diyende ufak çizikler varken, temiz hava olarak gören ikizin bacağında çok ciddi sorunlar meydana gelmiştir” diye konuştu.

Yorumlar (0)
Yeni Nesil E Ticaret Çözümleri için OmniTicaret!
hafif yağmur
Günün Anketi Tümü
2019/2 KPSS Tercihinde Bulunacak mısınız?
2019/2 KPSS Tercihinde Bulunacak mısınız?
Namaz Vakti 12 Aralık 2019
İmsak 06:24
Güneş 07:54
Öğle 12:47
İkindi 15:10
Akşam 17:31
Yatsı 18:56
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 14 30
2. Beşiktaş 14 27
3. Trabzonspor 14 26
4. Başakşehir 14 26
5. Fenerbahçe 14 25
6. Galatasaray 14 23
7. Alanyaspor 14 22
8. Göztepe 14 20
9. Malatyaspor 14 20
10. Denizlispor 14 18
11. Çaykur Rizespor 14 17
12. Gaziantep FK 14 17
13. Gençlerbirliği 14 14
14. Konyaspor 14 14
15. Kasımpaşa 14 12
16. Antalyaspor 14 12
17. Kayserispor 14 10
18. Ankaragücü 14 9
Takımlar O P
1. Hatayspor 14 30
2. Akhisar Bld.Spor 14 25
3. Erzurum BB 14 24
4. Bursaspor 14 23
5. Ümraniye 14 22
6. Keçiörengücü 14 22
7. Menemen Belediyespor 14 22
8. Fatih Karagümrük 14 20
9. Balıkesirspor 14 19
10. Giresunspor 14 19
11. Adana Demirspor 14 18
12. Altay 14 17
13. İstanbulspor 14 15
14. Altınordu 14 13
15. Osmanlıspor 14 11
16. Boluspor 14 11
17. Adanaspor 14 9
18. Eskişehirspor 14 5
Takımlar O P
1. Liverpool 16 46
2. Leicester City 16 38
3. Man City 16 32
4. Chelsea 16 29
5. M. United 16 24
6. Wolverhampton 16 24
7. Tottenham 16 23
8. Sheffield United 16 22
9. Arsenal 16 22
10. Crystal Palace 16 22
11. Newcastle 16 22
12. Brighton 16 19
13. Burnley 16 18
14. Everton 16 17
15. Bournemouth 16 16
16. West Ham 16 16
17. Aston Villa 16 15
18. Southampton 16 15
19. Norwich City 16 11
20. Watford 16 9
Takımlar O P
1. Barcelona 15 34
2. Real Madrid 15 34
3. Sevilla 16 31
4. Real Sociedad 16 27
5. Getafe 16 27
6. Athletic Bilbao 16 26
7. Atletico Madrid 16 26
8. Valencia 16 26
9. Granada 16 24
10. Osasuna 16 23
11. Real Betis 16 22
12. Levante 16 20
13. Villarreal 16 19
14. Real Valladolid 16 19
15. Deportivo Alaves 16 18
16. Eibar 16 15
17. Mallorca 16 14
18. Celta de Vigo 16 13
19. Leganés 16 9
20. Espanyol 16 9
Günün Karikatürü Tümü