''Faizden uzak durun'' diyen Diyanet’in ''faiz geliri'' arttı

"Faizden uzak durun" çağrısı yapan Diyanet İşleri Başkanlığı'nın faiz gelirinin sadece 2017 yılında 256 bin 806 lira olduğu öğrenildi.

Ekonomi 26.08.2019, 09:58
205
''Faizden uzak durun'' diyen Diyanet’in ''faiz geliri'' arttı

Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş, cuma günü Ahmet Hamdi Akseki Camii’nde verdiği hutbede, 'Tarih boyunca ekonomik hayatın en büyük sömürü ve zulüm araçlarından biri olan faiz felaketinden uzak duralım' dedi.

Kamu kurumu olan Diyanet’in bu ifadesine karşılık devletin ekonomi yönetimi borç ve faiz üzerine kurulu bir düzeni 17 yıldır takip ediyor. Son olarak inşaat sektörünün girdiği krizden müteahhitleri kurtarmak adına kamu bankaları konut kredisi faizlerini yüzde 0,99’a indirmiş, yurttaşlar 15 yıllık esaret kredilerine yönlendirilmişti.

Birgün gazetesinin haberine göre, konut kredileri borçlunun en disiplinli olduğu kredilerden olmasına rağmen bu kredilerde takibe düşen borçlar geçen yılın ağustos ayına göre yüzde 51 artmıştı. İnşaatçıları kurtarmak adına borçlanmanın ve faizin özendirilmesine ağzını açamayan Diyanet, “Faiz felaketinden uzak duralım” diyerek tartışma yarattı.

KONUTTA KREDİ BORCU DOLAR CİNSİNDEN 184 KAT ARTTI

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) aylık verilerine göre haziran ayı itibariyle yurttaşların bankalara 70 milyar dolar tüketici kredisi borcu bulunuyor. Bu tutarın 31,4 milyar doları konut kredilerinden, 37,5 milyar doları ihtiyaç kredilerinden, 1 milyar doları ise taşıt kredilerinden oluşuyor. Yurttaşların pek çoğu bu kredileri ödemekte zorlanıyor.

Yine BDDK verilerine göre haziran ayında ödenemediği için takibe düşen tüketici kredisi borcu ise 2,2 milyar doları geçmiş durumda. Ancak yurttaşlar tüketici kredisini AK Parti döneminde öğrendi. AK Parti’den önce gerçek kişiler konut, taşıt veya ihtiyaçlarını banka kredileriyle değil, tasarruflarıyla karşılıyordu. 2003 yılına dönüp ihtiyaç kredilerinin ne boyutta olduğuna baktığımızda çarpıcı sonuçlar ortaya çıkıyor.

Buna göre bundan 16 yıl önce yurttaşların 2003 yılı haziranında toplam ihtiyaç kredisi borcu sadece 1,7 milyar dolar. Bu yıllarda yurttaşların konut ve taşıt almak için kullandığı banka kredisi ise neredeyse sıfır. Aynı dönemde konut kredisi borcu 179 milyon dolar, taşıt kredisi borcu ise 368 milyon dolar.

DIŞ BORCA ÖDENEN FAİZ REKOR KIRMIŞTI

AK Parti ekonomisinin en önemli özelliği ithalata ve tüketime dayanması oldu. Bu model yüksek düzeyde cari açıkla sürekli olarak borçlandı, borçlandıkça büyüdü. Bu modelin devam edebilmesinde küresel konjonktür de etkili olmuş özellikle 2008 küresel ekonomik krizinden sonra ABD Merkez Bankası Fed’in faizlerini sıfıra indirmesi Türkiye gibi çevre ülkelerin kolay borç bulabilmesini sağlamıştı.

AK Parti’nin iktidara geldiği yıl 129 milyar dolar olan dış borç 2018 sonunda 453 milyar dolara fırladı. Diğer yandan küresel iklimin avantajları da kaybolmaya başlayınca dünya genelinde faizler yükseldi. Yüksek borçluluğu yüzünden bundan en çok zarar gören ülkelerin başında ise Türkiye geldi. Türkiye’de özel kesim ve kamu kesimi 2018 yılında dış borcuna 13,6 milyar dolar faiz ödemesi yaptı. Dış borca ödenen faiz ise son dokuz yıldır 2015 dışında tüm yıllarda kesintisiz arttı.

İşte yıllara göre Türkiye’nin dış borcuna ödediği faiz ödemeleri;

- 2010: 8 milyar 733 milyon dolar

- 2011: 8 milyar 743 milyon dolar

- 2012: 9 milyar 343 milyon dolar

- 2013: 9 milyar 593 milyon dolar

- 2014: 9 milyar 682 milyon dolar

- 2015: 9 milyar 478 milyon dolar

- 2016: 10 milyar 101 milyon dolar

- 2017: 11 milyar 849 milyon dolar

- 2018: 13 milyar 660 milyon dolar (Cumhuriyet rekoru)


*Veriler Merkez Bankası’ndan derlenmiştir.

DEVLETİN ÖDEDİĞİ FAİZ DİYANET ÖDENEĞİNİ KATLIYOR

Böylece 2008-2009 krizinden sonraki dokuz yılda dış borca ödenen toplam faiz tam olarak 91 milyar 202 milyon dolara yükseldi. Başka bir ifadeyle dokuz yılda sadece dış borca ödenen faiz ile 3,5 adet İstanbul Havalimanı yaptırılabilirdi.

17 yıldır sürdürülen borç ekonomisi 2018’de çamura battı. Fed’in faizleri artırmasının ardından Türkiye ekonomisi resesyona girdi. Yurttaşın talep edecek gücü kalmadı, vergi sistemi ise KDV, ÖTV gibi harcama vergileri üzerine inşa edilen Türkiye’de hazine vergi toplayamıyor, bunun yerine borç alıyor. 2019’un ilk çeyreğinin sonunda 148,3 milyar dolar dış borcu bulunan hazinenin 2017 yılının aynı dönemindeki borcu 127,9 milyar dolardı. Böylece Hazine'nin dış borcu yüzde 15,7 arttı. Dahası ilgili dönemde dolar kuru lira karşısında yüzde 54 değer kazandı.

Borç yükü artan hazine bir tarafa son yıllarda ülke riski de artan Türkiye artık ucuz yoldan kredi bulamıyor ve ödediği faiz de artıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre, bu yılın ilk yedi ayında faize ödenen toplam tutar 58,4 milyar lira olarak gerçekleşti. Geçen yılın aynı döneminde ise bu tutar 41,9 milyar liraydı. Diyanet’in bütün yıl boyunca aldığı ödenek ise yaklaşık 11 milyar lira.

VERGİ GECİKME FAİZİ DE ARTIRILDI

Diyanet yurttaşı faiz konusunda uyarırken, kamu maliyesinin nasıl işlediğinden ise habersiz görünüyor. Devlet geciken vergi alacağına da faiz uyguluyor. Üstelik bu faiz vadesi gelmiş vergi borçlarının ödenmediği durumda gecikme zammı adı altında bileşik faiz usulüyle uygulanıyor.

Öte yandan, son bir yılda gecikme faizine iki kere zam yapıldı. Son 1 yıl içinde gecikme faizi oranı yüzde 71 oranında artırıldı.

İşte gecikme faizinin son yıllardaki gelişmesi;

- 2010-2018 arası: Aylık yüzde 1,4

- 19 Ekim 2018- 1 Temmuz 2019 arası: Aylık yüzde 2

- 1 Temmuz’dan bugüne: Aylık yüzde 2,4

DİYANET DE FAİZ GELİRİ ELDE EDİYOR

Sayıştay’ın 2017 yılına ilişkin raporuna göre Diyanet İşleri Başkanlığı, 2017’de 514,1 milyon lira gelir elde etti. Raporda, Diyanet’in faiz gelirinin 256 bin 806 lira 46 kuruş olduğu belirtildi. Üstelik piyasa faiz oranlarının artmasıyla Diyanet’in faiz geliri de katlandı. 2015’te 197 bin TL faiz alan Diyanet, 2016’da bu gelir kalemini 255 bin 881 lira 37 kuruşa çıkardı.

Söz konusu faiz geliri kamuoyunda gündem olunca Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş, yazılı bir açıklamayla bu gelirin nereden elde edildiğini de açıkladı. Erbaş’a göre personele mevzuata aykırı olarak yapılan ödemeler geri toplanırken yasal faiz oranı bu tutara işletiliyor.

Erbaş’ın 2018 yılı sonunda konuya ilişkin yaptığı açıklama şu şekilde:

'Diyanet İşleri Başkanlığı’nın bahse konu faiz geliri, personele yersiz (mevzuata aykırı olarak) ödenen paraların (aile yardımı, harcırah, ek ders vs.) kontrol-denetim sonucunda farkına varıldığında geriye alınması aşamasında faiziyle hazineye ödenmesi işlemidir.Bu durum 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun değişik 71'inci maddesi gereği ortaya çıkan, devletin bütün alacaklarında uyguladığı kanuni bir zorunluluktur'.

İOS Mobil Uygulamamız İçin Tıklayınız.

Android Mobil Uygulamamız İçin Tıklayınız.

Sosyal Medya Hesaplarımızı Takip Ederek İlanlardan Anında Haberdar Olun.

Twitter'da Takip Etmek İçin Tıklayınız.

Facebook Grubumuz İçin Tıklayınız.

Instagram Sayfamız için Tıklayınız

KPSSCAFE.COM.TR | ANKARA

Birgün

Yorumlar (0)
Yeni Nesil E Ticaret Çözümleri için OmniTicaret!
-2°
açık
Günün Anketi Tümü
Yerli Otomobili Beğendiniz mi?
Yerli Otomobili Beğendiniz mi?
Namaz Vakti 17 Ocak 2020
İmsak 06:32
Güneş 08:01
Öğle 13:04
İkindi 15:35
Akşam 17:57
Yatsı 19:20
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 17 37
2. Başakşehir 17 33
3. Trabzonspor 17 32
4. Fenerbahçe 17 31
5. Beşiktaş 17 30
6. Alanyaspor 17 29
7. Galatasaray 17 27
8. Malatyaspor 17 24
9. Gaziantep FK 17 24
10. Göztepe 17 23
11. Denizlispor 17 22
12. Çaykur Rizespor 17 20
13. Gençlerbirliği 17 18
14. Kasımpaşa 17 15
15. Konyaspor 17 15
16. Antalyaspor 17 14
17. Ankaragücü 17 12
18. Kayserispor 17 10
Takımlar O P
1. Hatayspor 17 36
2. Erzurum BB 17 30
3. Keçiörengücü 17 28
4. Menemen Belediyespor 18 28
5. Akhisar Bld.Spor 17 27
6. Bursaspor 17 27
7. Ümraniye 17 25
8. Adana Demirspor 17 24
9. Balıkesirspor 17 24
10. Altay 17 24
11. Giresunspor 18 24
12. Fatih Karagümrük 17 23
13. İstanbulspor 17 19
14. Altınordu 17 18
15. Osmanlıspor 17 13
16. Boluspor 17 13
17. Adanaspor 17 12
18. Eskişehirspor 17 6
Takımlar O P
1. Liverpool 21 61
2. Man City 22 47
3. Leicester City 22 45
4. Chelsea 22 39
5. M. United 22 34
6. Sheffield United 22 32
7. Wolverhampton 22 31
8. Tottenham 22 30
9. Crystal Palace 22 29
10. Arsenal 22 28
11. Everton 22 28
12. Southampton 22 28
13. Newcastle 22 26
14. Brighton 22 24
15. Burnley 22 24
16. West Ham 21 22
17. Watford 22 22
18. Aston Villa 22 21
19. Bournemouth 22 20
20. Norwich City 22 14
Takımlar O P
1. Barcelona 19 40
2. Real Madrid 19 40
3. Atletico Madrid 19 35
4. Sevilla 19 35
5. Real Sociedad 19 31
6. Valencia 19 31
7. Getafe 19 30
8. Athletic Bilbao 19 29
9. Villarreal 19 28
10. Granada 19 27
11. Levante 19 26
12. Osasuna 19 24
13. Real Betis 19 24
14. Real Valladolid 19 21
15. Deportivo Alaves 19 20
16. Eibar 19 19
17. Celta de Vigo 19 15
18. Mallorca 19 15
19. Leganés 19 14
20. Espanyol 19 11
Yeni Sayımız
Günün Karikatürü Tümü