İş Kanununda Yer Alan Kötü Niyet Tazminatı Nedir?

İşveren, iş güvencesi kapsamı dışında olan işçilerin iş sözleşmesini kötü niyetle feshederken hem bildirim sürelerine uymamış hem de iş sözleşmesini kötü niyetli olarak feshetmişse ihbar ve kötü niyet tazminatlarının ayrı ayrı hesaplanıp ödenmesi gerekir. İşverenin, iş güvencesi kapsamı dışında kalan işçilerin iş sözleşmelerini, fesih hakkını kötüye kullanarak sona erdirmesi halinde, işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat ödemek zorundadır.

İş Kanununda Yer Alan Kötü Niyet Tazminatı Nedir?

İşveren, iş güvencesi kapsamı dışında olan işçilerin iş sözleşmesini kötü niyetle feshederken hem bildirim sürelerine uymamış hem de iş sözleşmesini kötü niyetli olarak feshetmişse ihbar ve kötü niyet tazminatlarının ayrı ayrı hesaplanıp ödenmesi gerekir. İşverenin, iş güvencesi kapsamı dışında kalan işçilerin iş sözleşmelerini, fesih hakkını kötüye kullanarak sona erdirmesi halinde, işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat ödemek zorundadır.

03 Aralık 2018 Pazartesi 21:56
İş Kanununda Yer Alan Kötü Niyet Tazminatı Nedir?

İşveren, iş güvencesi kapsamı dışında olan işçilerin iş sözleşmesini kötü niyetle feshederken hem bildirim sürelerine uymamış hem de iş sözleşmesini kötü niyetli olarak feshetmişse ihbar ve kötü niyet tazminatlarının ayrı ayrı hesaplanıp ödenmesi gerekir. İşverenin, iş güvencesi kapsamı dışında kalan işçilerin iş sözleşmelerini, fesih hakkını kötüye kullanarak sona erdirmesi halinde, işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat ödemek zorundadır.

Genel Bilgiler

Çalışma hayatında iş barışının sağlanması, işçi ve işverenin huzur ve güven içinde üretim yapmaları esastır. Ancak zaman zaman çalışanlarla işverenler arasında anlaşmazlıklar yaşanabildiği gibi, çalışanların yasal haklarını arayabilmeleri de mümkündür. Çalışanların sendikaya üye olması, şikâyete başvurması gibi yasal haklarını arayabilmeleri durumunda bazı olumsuzluklarla karşılaşabilmeleri söz konusu olabilmektedir. Kötü niyet tazminatı; iş güvencesi uygulanma alanı dışında kalan işçilerin iş sözleşmesinin, işçinin yasal hakkını araması veya şikâyet yoluna başvurması gibi nedenlerle işverence feshedilmesi halinde işveren tarafından fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirildiği durumlarda işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında ödenmesi gereken tazminat olarak değerlendirilebilecektir.

İşveren, iş güvencesi kapsamı dışında olan işçilerin iş sözleşmesini kötü niyetle feshederken hem bildirim sürelerine uymamış hem de iş sözleşmesini kötü niyetli olarak feshetmişse ihbar ve kötü niyet tazminatlarının ayrı ayrı hesaplanıp ödenmesi gerekir.

İş Kanununda Kötü Niyet Tazminatı İşverenler, işçisinin iş sözleşmesini bazen kötü niyetli şekilde feshedebilmektedir. Kötü niyet tazminatı, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre: “18’inci maddenin birinci fıkrası uyarınca bu Kanunun 18, 19, 20 ve 21’inci maddelerinin uygulanma alanı dışında kalan işçilerin iş sözleşmesinin, fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirildiği durumlarda işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat ödenir. Fesih için bildirim şartına da uyulmaması ayrıca dördüncü fıkra uyarınca tazminat ödenmesini gerektirir.” İşçinin şikayet yoluna başvurmasında, mutlaka haklı ya da haksız olması önem taşımamaktadır. İş Kanunu’nda kötü niyet tazminatının kapsamına ilişkin bir sınırlama getirilmiş, kötü niyet tazminatına ilave olarak şartlar oluşmuşsa ihbar tazminatına da hükmedileceği belirtilmiştir. Ayrıca, ihbar tazminatı ödenmesini gerektiren bir durum olmamakla birlikte, kötü niyet tazminatı ödenmesini gerektiren bir durum bulunabilir

Fesih hakkının kötüye kullanılması işveren için olduğu kadar, işçi için de mümkün olabileceği düşünülebilir. Ancak, İş Kanunu’nunda fesih hakkının kötüye kullanılması sadece işveren için öngörülmüştür. Benzeri şekilde işçi haklı nedenle dahi olsa kendisi iş sözleşmesini feshederse kötü niyet tazminatı isteğinde bulunamaz. Yargıtay; sendikal nedenle fesihte ancak sendikal tazminatın istenebileceğini, kötü niyet tazminatının talep edilemeyeceğini kabul etmiştir. Fesih Hakkının Kötüye Kullanılması Mülga 1475 sayılı Kanunu’nun 13. maddesinde “İşçinin sendikaya üye olması, şikâyete başvurması gibi sebeplerle işinden çıkartılması hallerinde ve genel olarak iş sözleşmesini fesih hakkının kötüye kullanıldığını gösteren diğer durumlarda önellere ait ücretlerin üç katı tutarı tazminat olarak ödenir.” hükmü vardı. Başka bir ifade ile kötü niyet örnekleri verilmekteydi. Ancak,4857 sayılı İş Kanunu’na göre fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirildiği durumlarda işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat ödenir. Dolayısıyla yeni İş Kanununda, örneklere yer verilmeden “fesih hakkının kötüye kullanılması” ifadesine yer verilmiştir. İşveren, iş güvencesi kapsamı dışında olan işçilerin iş sözleşmesini kötü niyetle feshederken hem bildirim sürelerine uymamış hem de iş sözleşmesini kötü niyetli olarak feshetmişse ihbar ve kötü niyet tazminatlarının ayrı ayrı hesaplanıp ödenmesi gerekir. İşverenin, işgüvencesi kapsamı dışında kalan işçilerin iş sözleşmelerini, fesih hakkını kötüye kullanarak sona erdirmesi halinde, işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat ödemek zorundadır.

İşçinin;

• İstirahat raporu alması,

• Alacaklarının ödenmemesi nedeniyle SGK ve/veya Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü’ne şikâyette bulunması,

• Başka nedenlerle şikâyet hakkını kullanması,

• Tatil günlerinde gelip çalışmaması,

• İş yerinden çok sayıda işçi çıkarılıp yerine çok sayıda işçi alınması,

• Sendika temsilcisinin işçilerin örgütlenmesi için faaliyette bulunması,

• İşçinin sendikaya üye olması gibi durumlarda sözleşmenin işverence feshinde, kötü niyetli fesih söz konusu olmaktadır.

İş Güvencesinden Yararlanan İşçilerin Kötü Niyet Tazminatı Olur Mu? 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesine göre: “Otuz veya daha fazla işçi çalıştırılan iş yerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren; işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, iş yerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayandırmak zorundadır.” Yapılan bu düzenleme ile iş güvencesi kapsamına giren işçiler açısından işverenlerin keyfi ve geçersiz nedenlerle fesihlerine bir sınırlandırma getirilmek istenmiştir.

İşçinin iş güvencesinden yararlanabilmesi için, çalıştığı iş yerinde otuz veya daha fazla işçi istihdam edilmesi gereklidir. İşverenin aynı iş kolunda birden fazla iş yerinin bulunması halinde, iş yerinde çalışan işçi sayısı, bu iş yerlerinde çalışan toplam işçi sayısına göre belirlenecektir. İşçinin iş güvencesinden yararlanabilmesi için otuz ve daha fazla işçi istihdam edilen iş yerinde çalışması yeterli değildir. İşçinin iş güvencesinden yararlanması için, belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışması gereklidir. Aynı zamanda işçinin en az altı aylık kıdeminin de bulunması gereklidir. Altı aylık kıdem hesabında 4857 sayılı İş Kanunu’nun 66. maddesinde bahsedilen çalışma süresinden sayılan haller de dikkate alınır. İşçinin altı aylık kıdemi, aynı işverenin bir veya değişik iş yerlerinde geçen süreler birleştirilerek hesap edilecektir. İş güvencesinden yaralanacak işçinin iş yerindeki konumundan dolayı bir sınırlama söz konusudur. Buna göre; işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ve yardımcıları ile iş yerinin bütününü sevk ve idare eden, işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleri, iş güvencesinden yararlanamazlar. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesine göre, iş güvencesinden yararlanan işçiler için kötü niyet tazminatı söz konusu olmayacaktır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17/son maddesine göre, ihbar/ bildirim süresinin üç katı tutarındaki tazminat (kötü niyet tazminatı) ile bildirim sürelerine ait peşin ödenecek ücretin hesabında ücrete ek olarak işçiye sağlanmış para veya para ile ölçülmesi mümkün sözleşme ve Kanundan doğan menfaatler de göz önünde tutulur.

İşletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ve yardımcıları ile iş yerinin bütününü sevk ve idare eden, işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleri, iş güvencesinden yararlanamazlar

Kaynaklar;

İstihdam 3i - YRD. Doç. Dr. Resul KURT İstinye Ünİversİtesİ İİSBF Ekonomi Bölümü Öğretİm Üyesi

iskur.gov.tr

İş Kanunu

KPSSCAFE.COM.TR | ANKARA

Son Güncelleme: 03.12.2018 22:36
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
<strong>Dikkat!</strong> Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.