Asgari Ücret Nasıl Belirlenmeli ve Ne Kadar Olmalı?

Asgari Ücret Tespit Komisyonu 6 Aralık 2018 tarihinde 2019 yılı maaşlarını belirlemek için ilk kez bir araya gelecek. DİSK'in hazırladığı Asgari Ücret gerçeği isimli raporda asgari ücretine nasıl belirlenmesi gerektiği konusuna da değinildi.

Asgari Ücret Nasıl Belirlenmeli ve Ne Kadar Olmalı?

Asgari Ücret Tespit Komisyonu 6 Aralık 2018 tarihinde 2019 yılı maaşlarını belirlemek için ilk kez bir araya gelecek. DİSK'in hazırladığı Asgari Ücret gerçeği isimli raporda asgari ücretine nasıl belirlenmesi gerektiği konusuna da değinildi.

04 Aralık 2018 Salı 09:55
Asgari Ücret Nasıl Belirlenmeli ve Ne Kadar Olmalı?

Asgari Ücret Tespit Komisyonu 6 Aralık 2018 tarihinde 2019 yılı maaşlarını belirlemek için ilk kez bir araya gelecek. DİSK'in hazırladığı Asgari Ücret gerçeği isimli raporda asgari ücretine nasıl belirlenmesi gerektiği konusuna da değinildi.

Bu konu 9 başlık altında değerlendirildi.

ASGARİ ÜCRET TESPİTİNDE ULUSLARARASI STANDARTLARA UYULMALIDIR

Ülkemizdeki asgari ücret tespit mevzuatı asgari ücreti işçinin sadece kendisinin asgari ihtiyaçları ile sınırlamaktadır. Bu tespit yöntemi değişmeli ve işçinin ailesini de dikkate alan bir tespit yöntemi kabul edilmelidir. Asgari ücret İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’ne, Uluslararası Çalışma Örgütü’nün 131 sayılı sözleşmesine ve Avrupa Sosyal Şartı’na uygun biçimde işçinin kendisinin ve ailesinin insanca yaşamasına yetecek şekilde belirlenmelidir. Türkiye, 131 sayılı asgari ücret tespitine ilişkin ILO sözleşmesini onaylamalı ve Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı’na asgari ücretle ilgili koyduğu çekinceyi kaldırmalıdır.

TÜİK HESABI ASGARİ ÜCRET SAPTANMASINDA ALT SINIR OLMALIDIR

Asgari ücretin AGİ hariç net ödenecek kısmı hiçbir şekilde TÜİK tarafından komisyona sunulan miktarın altında kalmamalıdır. TÜİK 2017 Kasım ayı için asgari ücreti 1894 TL olarak hesaplamıştı. Komisyona sunulacak TÜİK önerisinin 1894 TL üzerine 2018 enflasyon artışını da içerecek şekilde olması beklenmelidir. Bu miktar pazarlık edilecek miktar değildir. Pazarlık bu miktarın üzerine 2019 enflasyon ve büyüme hedefi eklenmelidir.

ASGARİ ÜCRET TOPLU PAZARLIK YOLUYLA SAPTANMALIDIR

Çeşitli ülkelerde asgari ücret işçi ve işveren örgütleri arasında ulusal veya sektörel ölçekli toplu pazarlıklarla saptanmaktadır. Türkiye’de de böyle bir uygulamaya geçmelidir. Bu uygulama asgari ücretin ulusal ölçekli bir toplu pazarlığa dönüşmesine ve işçilerin asgari ücret pazarlığı sırasında toplu eyleme başvurmasına imkân sağlayacaktır. Öte yandan teşmil mekanizmasının yaygın kullanılmasıyla asgari ücret sektörler düzeyinde toplu iş sözleşmeleriyle saptanan düzeye çekilebilir.

BÜTÜN İŞÇİ VE MEMURLAR İÇİN TEK ASGARİ ÜCRET SAPTANMALIDIR

Tüm işçi ve memurlar için toplu pazarlık yoluyla tek asgari ücret saptanmalıdır. Ülkemizde 2012 sonrasında memurların maaşları ve dolayısıyla memur asgari ücretleri bütün memurlar için toplu sözleşme yoluyla belirlenmektedir. Ancak devletin işçi çalışanları ile devletin memur çalışanları arasında asgari ücret açısından farklılıklar ortaya çıkmaktadır. Sosyal devletin ve eşitlik ilkesinin gereği tüm çalışanlar için tek asgari ücretin tespit edilmesidir. Oysa ülkemizde asgari memur maaşı ile asgari işçi ücreti arasında büyük farklılıklar yaşanmaktadır. En düşük devlet memuru maaşı Temmuz 2018 itibariyle 3 bin 133 TL olarak gerçekleşmiştir.

ASGARİ ÜCRET NET VE AGİ HARİÇ HESAPLANMALIDIR

Asgari ücret net olarak hesaplanmalı. Ücretlerin asgari ücret kadar kısmından gelir vergisi kesintisi yapılmamalıdır. Halen brüt asgari ücretin yüzde 80’i işçinin eline geçiyor. Asgari ücretten 122 TL vergi, 304 TL sigorta primi olmak üzere 406 TL kesiliyor. Devletin işverenlere sağladığı 5 puanlık SGK prim desteğine benzer şekilde asgari ücretli işçiler için de SGK prim desteği sağlanmalıdır.

Asgari Geçim İndirimi (AGİ) işverenler tarafından ödenen bir miktar değildir. Dahası ücret değildir. Devlet tarafından sağlanan bir sosyal destektir. AGİ’nin asgari ücretin bir parçası olarak kabul edilmesi doğru değildir. Bu yanıltıcı bir uygulamadır. Bu nedenle asgari ücret AGİ hariç olarak saptanmalıdır.

ASGARİ ÜCRET YILLIK HESAPLANMALIDIR

Asgari ücret tartışmalarının bir diğer önemli boyutu artışın altı aylık mı yıllık mı olacağı yönündedir. Kuşkuya yer yok ki yıllık zam uygulamasından 6 aylık zam uygulamasına geçilmesi durumunda işçilerin reel kayıpları olacaktır. İşçiler bir önceki yılın enflasyonunun altı aylık kısmını zam olarak alamayacaktır. Bu nedenle reel asgari ücret düşecektir. Bu yüzden 6 aylık zam uygulaması kabul edilemez. Yıllık uygulama devam etmelidir.

ASGARİ ÜCRET MİLLİ GELİR ARTIŞINDAN YARARLANMALIDIR

Yukarıdaki verilerden görüldüğü gibi ülkemizde asgari ücret artışı reel milli gelir artışını altında kalmıştır. O yüzden asgari ücret artışında enflasyonun yanında bir diğer ölçüt de milli gelir artışı da mutlaka dikkate alınmalıdır.

ASGARİ ÜCRET GEÇİM ÜCRETİ OLMALIDIR

Asgari ücret işçinin ve ailesinin asgari insani yaşam standartlarına uygun olmalıdır. Bu nedenle aile için yoksulluk sınırı esas alınmalı ve dört kişilik ailede iki çalışanın olacağı varsayımından hareketle asgari ücret yoksulluk sınırının yarısından az olmamalıdır.

ASGARİ ÜCRET “EN AZ” NE KADAR OLMALI?

DİSK yıllardır düzenli asgari ücret raporları hazırlamakta ve asgari ücret talebini bilimsel temele dayandırmaya çalışmaktadır. Nitekim bu çerçevede DİSK 2017 yılı için net 2000 TL, 2018 yılı için net 2300 TL asgari ücret talep etmişti. 2018 Türkiye için ekonomik kriz yılı olmuştur. Krizin etkilerinin 2019’da da devam edeceği sır değildir. Ekim 2018 ayı itibariyle enflasyon yüzde 25’i aşmış durumdadır. Cumhurbaşkanlığı 2019 Yıllık Programına göre 2019 yılı için enflasyon hedefi 15,9, büyüme hedefi 2,3’tür. 2018 yılında asgari ücretin enflasyon karşısında 11 puan kaybettiği ortadadır. Asgari ücret düzeyini çeşitli kriterlere göre talep etmek mümkündür. Bu yöntemler değişik kriterlere dayandığı için aralarında kimi farklılıklar söz konusudur.

TÜİK Verilerine Göre Asgari Ücret: TÜİK 2017 Kasım ayı için asgari ücreti 1894 TL olarak hesaplamıştı. Son bir yıllık enflasyon yüzde 25,4 olduğuna göre 2019 için TÜİK’in asgari ücret önerisinin 2375 TL civarında olması gerekir. Bu miktarın brüt değil net olarak kabul edilmesi gerekir. TÜİK hesabı asgari ücret tartışmalarında alt sınır olarak kabul edilmeli ve pazarlık bunu baz alarak yapılmalıdır. 2375 TL üzerine 2019 yılı büyüme ve enflasyon beklentileri eklenmelidir. Bu durumda TÜİK hesabına göre asgari ücret 2800 TL civarında olmalıdır.

Yoksulluk Sınırına Göre Asgari Ücret (Geçim Ücreti): Asgari ücret kuşkusuz geçim ücreti olmalıdır. DİSK Birleşik Metal-İş Sendikası Sınıf Araştırmaları Merkezi (BİSAM) düzenli olarak yoksulluk sınırını hesaplamaktadır. Buna göre Ekim 2018 itibariyle dört kişilik bir ailenin yoksulluk sınırı 6 bin 424 TL’dir. Benzer şekilde Asgari Ücret Tespit Komisyonuna katılan Türkİş de yoksulluk sınırını hesaplamaktadır. Türk-İş Kasım 2018 için yoksulluk sınırını 6 bin 328 TL olarak açıklamıştır. Ailede iki kişinin çalıştığı varsayımı ile asgari ücret yoksulluk sınırının yarısından az olmamalıdır. DİSK ve Türk-İş’in yoksulluk sınırı verilerinin ortalamasının yarısı esas alındığında 3100 TL altında asgari ücret yoksulluk sınırı altında kalmak anlamına gelecektir.

Kişi Başına Milli Gelir Artışına Göre Asgari Ücret: Yukarıda da açıkladığımız gibi asgari ücret 1999 yılından bu yana milli gelirden düzenli pay alsaydı 2018 yılı için brüt 2029 değil TL değil brüt 2550 TL olması gerekirdi. Bu ise 2100 TL civarında net asgari ücret anlamına geliyordu. Aynı şekilde 2019 yılı enflasyon ve GSYH artış hedefini eklediğimizde 2019 yılı asgari ücretinin brüt 3050 TL net 2550 TL civarında olması gerekir. Asgari ücretin geçim ücreti olabilmesi için net 3100 TL, TÜİK verilerine göre güncellenmesi durumunda net 2800 TL, kişi başına milli gelir artışının eklenmesi durumunda net 2500 TL civarında olması gerekir. Üç ayrı asgari ücret hesabının ortalaması 2800 TL civarındadır. Bu nedenle 2019 yılı asgari 2800 TL civarındaki asgari ücret talebi gerçekçi olacaktır.

Son Güncelleme: 04.12.2018 19:47
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
<strong>Dikkat!</strong> Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
xxy 6 gün önce

2,8 makul fakat yapacaklarini zannetmiyorum 2000 bile hayal yapmayacaklar!!!

Avatar
Xxx 6 gün önce

5 sene turk ise bagli turkmetal sendikasina calistim inanedin turkmetal patron yalakasi patron nederse onu zam veriyorlardi disk ise hep calismak istedim sendikam disk olsun istedim nedeni ise istedigi ucreti almadigi takdirde is durdurma eylemine giden iscinin hakkini arayan tek sendika oyuzden tum isverenler diski sevmez ama isciyi dusunen tek sendika Disk tir.

Avatar
Mary Gedel 5 gün önce

Maksimum 1.900-1.950 bekliyorum taş çatlasın 2.000 olur fazlası hayal. Devlet demiyor ki sen asgari bu parayı ödeyeceksin AGI benim bileceğim iş ona karışma diye. Asgari ücret 1.450 uzatmayin